الشيخ محمد علي الگرامي القمي
127
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 673 - بنابراحتياط واجب انسان نمىتواند با غسل مستحبى ؛ كارى كه مانند نماز ، وضو لازم دارد انجام دهد . مسئله 674 - اگر چند غسل بر كسى مستحب باشد و به نيّت همه ، يك غسل بجا آورد كافى است احكام شهدا مسئله 675 - گفته شد كه غسل و كفن ميّت هر مسلمانى واجب است ليكن دو گروه از اين حكم استثناء شدهاند : اوّل - شهدا ؛ يعنى آنها كه در ميدان كارزار در ركاب پيامبر ( ص ) يا امام معصوم ( ع ) يا نايب خاصّ بهعنوان جهاد يا دفاع كشته شده باشند و يا در زمان غيبت امام ( ع ) در راه دفاع از اسلام و كشور اسلام كشته شوند ، اينها غسل و كفن و حنوط ندارند و با همان لباسهايشان پس از خواندن نماز ميّت بر آنها به خاك سپرده شوند . مرد يا زن ، بزرگ يا كوچك و حتّى طفل در اين مسئله فرقى ندارند . البتّه بايد در ميدان جنگ كشته شده باشند ولى اگر وقتى مسلمانان به او مىرسند هنوز زنده باشد و پس از بيرون بردن از ميدان جنگ هر چند در بيمارستان جان بدهد اين حكم را ندارد گرچه ثواب شهيد را دارد . مسئله 676 - ميدان جنگ محدود به مسافت كمى باشد يا بسيار گسترده فرقى نمىكند و تا هر كجا كه گلولههاى دشمن به آنجا مىرسد همين حكم را دارد ولى آنها كه در بمباران شهرها و روستاهاى دور از ميدان جنگ كشته مىشوند اين حكم را ندارند مگر اينكه فرض شود كه همهء آن مكانها ميدان جنگ باشد ، مثل اينكه مردم آنجا نيز در سقوط هواپيماها و يا كشتن چتربازها و مانند آن دخالت مستقيم داشته باشند و همه جنگجو بهحساب آيند . مسئله 677 - اگر شهيد را دشمن برهنه كرده باشد و يا بهر جهت ديگرى برهنه شده باشد بايد اوّل او را كفن كنند و بدون غسل به خاك بسپارند . مسئله 678 - دوّم - آنهائى كه بهعنوان قصاص يا حدّ شرعى كشته مىشوند ابتدا بايد به دستور حاكم شرع ، خودشان غسل ميّت را انجام دهند و لُنگ و پيراهن كفن مرده را بتن كنند - سرتاسرى هم لازم است اگر مانع اجرا ، حدّ شود پس از كشتن پوشانده شود و گرنه خودش قبلًا به خود مىپيچد - و حنوط مىكنند كه پس از كشته شدن فقط بر آنها نماز مىخوانند و دفنشان مىكنند و اگر بدن و كفنشان به خون و غير خون نجس شود لازم نيست تطهير شوند .